أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

139

قانون ( فارسى )

بگذارند تا هرچه از آن گداخته آهك مانند مىشود ، جدا گردد . بقيه را باز بر آتش بگذار تا كاملا خرد و خاش و گرد مانند مىشود . اين خرد و خاش شده را بساى و بساى تا مانند گردى نرم مىشود كه از هر بادى تكان مىخورد . يعنى بسيار نرم ساييده شود . يك مثقال از اين گرد خوب ساييده را در دوازده مثقال آب گرم بريز و بيمار تناول كند . بهترين نوع شيشه ، شيشهء سفيدرنگ صاف و شفاف است . سنگى كه در ابر مرده به دست مىآيد ، در علاج سنگ كليه بسيار خوب و اثربخش است . خون خشكيدهء بز نر در علاج سنگ كليه و مثانه كم‌نظير است . و دستور به دست آوردن آن به قرار زير است : در ايّامى از سال كه انگور دارد رنگ به رنگ مىشود و ميان شيرين و ترش است ، ديگ تازه ساخته‌اى را بياور ، آب در آن بجوشان تا هرچه اثر دوده و اثر نمك در آن است زدوده شود - كه اگر ديگ سنگى باشد بهتر است - آنگاه تگه ( بز نر ) چهار ساله‌اى را بر لبهء آن ديگ سر ببر ! بگذار خونى كه ابتدا از آن جارى مىشود بيرون بريزد و وارد ديگ نشود . وسطهاى خون را در ديگ بريز و نيز مگذار قسمتهاى آخر خون در ديگ ريزش كند . آنگاه ديگ را با خون بگذار تا خون منعقد مىشود ؛ وقتى منعقد شد آن را قطعه‌قطعه ببر و از آنها چندين قطعهء كوچك بساز و هريك از آن پارچه‌هاى كوچك را قرص كن ! قرصها را بر پارچه‌اى تورى يا غير تورى پاكيزه و نظيف بگذار و زير آفتاب و در مقابل آسمان پهن كن و پارچه‌اى ابريشمى بر آن بينداز تا گرد و غبار نگيرند . ابدا نبايد در جاى نمناك باشند و رطوبت بر آنها اثر بگذارد . به همين حالت در زير آفتاب خشك خشك شود . اين قرصها را نزد خودت نگهدار و هرگاه خواستى آنها را براى بيمار داراى سنگ كليه يا مثانه تجويز كنى ، به وزن يك درهم از اين قرصها را زمانى كه درد تسكين يافته با شراب بخورد ، يا به وزن يك درهم از آن قرصها را با آب كرفس كوهى بخورد ، كه اثرى شگفت‌آور دارد . اگر پوستهء تخم‌مرغى را كه جوجه از آن بيرون آمده است ، بسوزانى و خاكسترش تناول شود ، بسيار خوب است . - از هر داروى كاراتر و سنگ كليه براندازتر پرندهء گنجشكسانى است كه به يونانى آن را اطراغوليدوطس « 1 » نامند . اين پرنده بجز از پرندهء كنارى ، از هر پرندهء گنجشكسان ديگرى كوچكتر است . رنگ پرهايش چيزى ميان خاكسترى و زرد و سبز است ، بر بالهايش پرهاى طلائى رنگ هست و بر تنش نقطه‌هاى سفيد ديده مىشود . اكثرا اين پرنده زمستانها ديده مىشود . در زمينهاى دور افتاده و باير يا در ديوارها لانه دارد . نيروى پرواز كردن زيادى ندارد ، كمى پرواز مىكند و بر جايى مىنشيند . هميشه سوت مىزند و دم مىجنباند . اگر بيمار سنگ كليه گوشت اين پرنده را خام و چنان كه هست ( ناشسته ) بخورد بسيار خوب است . و اگر در آب بپزد يا بريان كند يا نمك سود كند و يا بر آفتاب خشك كند و بخورد خوب است امّا نه به خوبى خامش . اگر اين پرنده را درسته

--> ( 1 ) - قبلا همين پرنده با نام اطراغوليدوس آمد .